Adli soruşturmalar ve kovuşturmalar kapsamında Başkanlığımıza intikal eden evrakta;
1) İlgili mevzuat gereğince; C.savcısı, hâkim ve mahkeme kararlarında aşağıda sayılan hususların eksiksiz bulunması gerekmektedir:
a) Soruşturma numarası veya kovuşturmaya geçilmişse mahkeme esas numarası,
b) Kararın hangi suçun soruşturması için istendiği, bu suça ilişkin kuvvetli şüphe sebeplerinin neler olduğu,
c) Başka suretle delil elde edilmesi imkânının bulunmadığı hakkındaki açıklama, bilgi veya belgeler,
ç) Hakkında tedbir uygulanacak kişinin kimliği,
d) İletişim aracının türü ile numarası veya iletişim bağlantısının tespitine imkân veren kodu,
2) Tedbir kararı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 135 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, en çok üç ay için verilebilmekte, gerekiyorsa bir defaya mahsus olmak üzere üç ay daha uzatılabilmektedir. Ancak, bir örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili olarak, gerekli görülmesi halinde hâkim bir aydan fazla olmamak üzere sürenin müteaddit defalar uzatılmasına karar verebilmektedir. Evrakın süre nedeniyle iade edilmemesi için, kararlarda belirtilen tarih veya tarih aralığında yukarıdaki hususlara azami dikkat edilmesi, tedbirin süresi ile ilgili olarak, karışıklığa mahal verilmeyecek şekilde açık ve net bir tarih ya da tarih aralığı (Örneğin 01.08.2007 ila 30.08.2007 arası gibi) verilmesi, eksik, belirsiz ve muğlâk ifadeler kullanılmaması gerekmektedir.
3) Yetkili imzaların, özellikle de C. savcısı kararlarındaki imzanın eksik olmaması gerekmektedir.
4) Şayet tutuklu işle ilgili bir durum varsa, evrakın gereğinin ivedi olarak yerine getirilmesi için bu durumun evrakta açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
5) Resmi yazışma kuralları gereğince, Başkanlığımızı muhatap bir üst yazı (talep yazısı) muhakkak bulunmalıdır. Örneğin bir hâkim ya da mahkeme kararının bir üst (talep yazısı) olmaksızın Başkanlığımıza gönderilmesi ya da faks çekilmesi durumunda, evrakın gereği yapıldıktan sonra muhatap merci bilinmediğinden evrak ilgisine intikal ettirilememektedir.
6) Yetkili ve görevli Cumhuriyet savcısının görevlendirmesiyle kolluk birimleri tarafından Başkanlığımıza intikal ettirilen evrakta da, yukarıdaki hususlar eksiksiz olarak yer almalıdır. Sadece kolluğa ait evrakın alt kısmına Cumhuriyet savcıları tarafından yapılan ve özellikle de soruşturma numarasını haiz olmayan bir havale, evrakın gereğinin yapılması için yeterli olmamakta ve Başkanlığımız tarafından soruşturma numarası eksik olduğundan iade edilmektedir. Bu nedenle hususen cinayet, terör, örgütlü suçlar, çocuk kaçırma, kaybolma vb. gibi niteliği gereği ivedilik arzeden evrakın iade edilmemesi için yukarıdaki hususlarda azami özenin gösterilmesi gerekmektedir.
7) Başkanlığımıza intikal ettirilen evrakta, soruşturma numarası ya da esas numarasının bulunması ilgili mevzuat gereği zorunluluk arz ettiğinden, talep numaralı, muhabere numaralı, kabahat numaralı, elkoyma numaralı vb. talepler iade edilmektedir.
8) İletişimin tespiti, dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesine dair işlemler haricinde, bir suç dolayısıyla yapılan soruşturma ve kovuşturma ile herhangi bir yargılama kapsamında Cumhuriyet başsavcılıkları veya mahkemeler tarafından talep edilen sadece;
- Abone ismi, abone adresi, kimlik bilgisi (Abone sözleşmesi ve buna dair bilgiler),
- Telefon numarası, IP numarası, E-mail bilgisi, sim kart bilgisi ve eşleştirmesi, pin-puk numarası,
- İmei/numara sorgusu ve eşleştirmesi (imei–telefon numarasından kullanıcıların numarası, kullanım tarihi, kimlik ve adres bilgisi araştırması),
- İmsi bilgisi, kontör kartları bilgisi ve eşleştirilmesi, roaming bilgisi, telefonun açık olup olmadığı bilgisi, fatura bilgisi, ithal vb. olup olmadığı bilgisi,
talepleri, ilgili işletmeciler tarafından bizzat yerine getirileceğinden, doğrudan işletmecilerden istenmelidir. Örneğin, icra müdürlüklerinin borçlunun telefon numarasından adres tespitine yönelik talepleri, yukarıda hususlar kapsamında doğrudan ilgili işletmecilere gönderilmelidir. Yukarıdaki hususları ihtiva eden evrak gereği yapılmaksızın ilgili merciine iade edildiğinden bu hususta azami özenin gösterilmesi gerekmektedir
9) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca, iletişimin tespiti taleplerinde hakkında tedbir uygulanacak kişinin/kişilerin, şüpheli ya da sanık sıfatını haiz olması gerektiğinden, bu sıfatı haiz olmayan kişilere (tanık, müdahil, ihbarcı vb.) ilişkin iletişimin tespiti talebinde bulunulmamalıdır.
10) Başkanlığımıza intikal ettirilen baz sorgusu talepleri (bir ya da birden fazla baz istasyonundan belli bir zaman sürecinde yapılan bütün görüşmeler ve detayları), 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 135 inci maddesi ile Adalet Bakanlığınca hazırlanan, 14 Şubat 2007 tarihli ve 26434 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Ceza Muhakemesi Kanununda öngörülen Telekomünikasyon Yoluyla Yapılan İletişimin Denetlenmesi Gizli Soruşturmacı ve Teknik Araçlarla İzleme Tedbirlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte” belirtilen bütün unsurları kapsamadığından, ayrıca söz konusu mevzuatın belirlediği amaç, kapsam ve sınırları aşacak nitelik taşıdığından, Başkanlığımızca yerine getirilememektedir. Diğer taraftan Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Başkanlığımıza gönderilen 21.03.2007 tarihli ve 15321 sayılı yazıda da bu yönde görüş bildirilmiş olup, bu itibarla baz istasyonu sorgusu taleplerinin karşılanmasının ilgili mevzuat uyarınca uygun olmadığı değerlendirilmektedir.
11) 5397 sayılı Kanun ile kurulan Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı, Telekomünikasyon Kurumu bünyesinde doğrudan Kurum Başkanına bağlı olarak görevlerini tek merkezden yürütmektedir. Bu itibarla hâlihazırda Başkanlığımıza bağlı herhangi bir taşra teşkilatı bulunmamaktadır. Telekomünikasyon Kurumuna bağlı toplam 7 adet (Ankara, İstanbul, İzmir, Samsun, Mersin, Diyarbakır ve Erzurum) bölge müdürlüğü bulunmakta olup, bu bölge müdürlüklerinin Başkanlığımızın görev kapsamına giren hususlara ilişkin herhangi bir yetkilendirilmesi söz konusu değildir. Başkanlığımızın görev alanına giren konularda bölge müdürlükleri ile yapılan yazışmalar, gereksiz ve mükerrer yazışmalara ve evrakın ciddi olarak gecikmesine sebep olmaktadır. Bu nedenle Başkanlığımızın görev alanına giren bütün yazışmaların (Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı Cevizlidere caddesi No:11 Yukarı Öveçler Mahallesi 06460 Balgat/Ankara) adresine doğrudan yapılması gerekmektedir.
12) Adli soruşturma kapsamında Cumhuriyet savcıları tarafından değerlendirilen “Sabit telefonların tespit trankına bağlanma işlemleri,” ilgili işletmeci olan Türk Telekomünikasyon A. Ş. Genel Müdürlüğünün il müdürlükleri tarafından yapılmaktadır. Bu nedenle sehven Başkanlığımıza intikal ettirilen bu tür taleplere ilişkin evrak iade edilmektedir.
13) Başkanlığımızdan adli amaçlı olarak, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında yetkilendirilmiş C.savcısı, hâkim veya mahkeme başkanlıkları, suçun önlenmesine yönelik veya istihbari amaçlı olarak ise, ilgili kurumların kendi kanunlarında belirtilen yetkilendirilmiş kişiler talepte bulunabilmektedirler. Bu itibarla Kanunda sayılan kurum ve kişiler dışında bir başka kişi ya da merciin Başkanlığımıza doğrudan başvuru hakkı bulunmamaktadır.
14) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Haberleşme Hürriyeti Başlıklı 22 nci maddesi ve bu Anayasal düzenleme doğrultusunda 2559, 2803 ve 2937 sayılı Kanunlarda değişiklik yapan 5397 sayılı Kanun ile önleyici ve istihbari amaçlı iletişimin tespitine yönelik talepler ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 135 inci maddesi kapsamında adli amaçlı iletişimin tespitine yönelik talepler için gerekli şartlar belirtilmiştir.
Ceza Muhakemesi Kanununun 135 inci maddesinin birinci fıkrası; “(Değişik birinci cümle: 25.5.2005-5353/m.17) Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturma ve kovuşturmada, suç işlendiğine ilişkin kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil elde edilmesi imkânının bulunmaması durumunda, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının kararıyla şüpheli veya sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişimi tespit edilebilir, dinlenebilir, kayda alınabilir ve sinyal bilgileri değerlendirilebilir. Cumhuriyet savcısı kararını derhâl hâkimin onayına sunar ve hâkim, kararını en geç yirmidört saat içinde verir. Sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi halinde tedbir Cumhuriyet savcısı tarafından derhâl kaldırılır.” hükmünü amirdir. Bu nedenle mevzuat gereği Cumhuriyet savcısı veya ceza mahkemeleri dışındaki merciler (Hukuk mahkemeleri, aile mahkemeleri ve ticaret mahkemeleri gibi) tarafından yapılan iletişimin tespiti talepleri Başkanlığımızca yerine getirilememektedir.
Diğer taraftan hukuk mahkemeleri, aile mahkemeleri, ticaret mahkemeleri gibi iletişimin tespiti talepleri karşılanamayan merciler, şayet iletişimin tespiti yerine sadece;
-Abone ismi, abone adresi, kimlik bilgisi (Abone sözleşmesi ve buna dair bilgiler),
-Telefon numarası, IP numarası, e-mail bilgisi, sim kart bilgisi ve eşleştirmesi, pin-puk numarası,
-İmei/numara sorgusu ve eşleştirmesi (imei –telefon numarasından kullanıcıların numarası, kullanım tarihi, kimlik ve adres bilgisi araştırması),
-İmsi bilgisi, kontör kartları bilgisi ve eşleştirilmesi, roaming bilgisi, telefonun açık olup olmadığı bilgisi, fatura bilgisi, ithal vb olup olmadığı bilgisi,
almak isterlerse, bu taleplerinin de Başkanlığımız yerine ilgili işletmecilere gönderilmesi gerekmektedir.
15) Başkanlığımıza C.savcılıkları, mahkemeler ve kolluktan iletişimin tespitine dair her gün yüzlerce evrak gelmekte ve bu evrak sıraya konularak en kısa sürede talepler karşılanmaktadır. Gereği yapılan bir evrakın gizlilik prosedürleri mucibince elden verilmesi mümkün bulunmamaktadır. Ancak istisnai olarak, çok ivedi durumlarda, C.savcısı, hâkim ya da mahkeme başkanının, bir kolluk görevlisinin ismini de belirterek görevlendirildiğine dair YAZILI talimatı varsa, talimatta ismi yazılı yetkili kolluk personeline elden evrak verilebilmektedir.
16) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca adli amaçlı olarak Başkanlığımıza gönderilecek evrak için posta usulüne dair herhangi bir sınırlama bulunmamakla beraber, zaman kaybının önlenmesi ve evrakın kaybolma ihtimaline binaen kayıtlı postayla (APS veya iade taahhütlü posta) ile gönderilmesi tavsiye edilmektedir. Diğer taraftan Başkanlıkça iletişimin tespitine dair her türlü evrakın postası APS olarak yapılmaktadır.
17) Başkanlığımıza gönderilen evraktaki taleplere ilişkin cevabi yazılarımızın ekleri genellikle 20 sahifeyi aşmakta, zaman zaman da yüzlerce sahifeyi bulmaktadır. 20 sahifenin üzerindeki dökümler bilgi güvenliği kriterlerine uygun olarak CD olarak PDF formatında, 20 sahifenin altındaki dökümler ise yazılı olarak verilmektedir. Bu nedenle Başkanlığımızca gönderilen yazıların ekinde yer alan CD’nin iade edilip yerine döküm gönderilmesi şeklinde bir talepte bulunulmamalı, şayet excel formatında bilgi talep ediliyor ise bu talep C.savcısı, hâkim ya da mahkeme kararında yazılı olarak belirtilmelidir.
18) Başkanlığımızca gönderilen dökümlerde işlem tarihinde ilgili işletmecilerce Başkanlığımıza intikal ettirilen bilgiler esas alınmaktadır. Ancak abone sözleşmesi, nüfus cüzdanı, kimlik, adrese ait belgelerin aslı ya da fotokopisi Başkanlığımızda bulunmadığından, söz konusu evraka ihtiyaç duyulması durumunda ilgili işletmeciye başvurulması gerekmektedir.
19) Başkanlığımıza gönderilen kararlarda şayet evrak üzerinde düzeltme yapılmışsa, muhakkak ilgili merciin (savcı, hâkim, mahkeme) imzası ve mührü bulunmalıdır. Özellikle de yetkili kolluk kanalıyla gelen evrakta da bu hususta azami özen gösterilmesi gerekmektedir. Örneğin bir savcı kararında muhabere numarası şayet soruşturma numarası olarak değiştirilecekse, evrakın işlemsiz iade edilmemesi için değişiklik üzerinde ilgili savcının imzası ve mührü bulunmalıdır.
20) 5392 sayılı Kanunun 25/c maddesinde, “elektronik kimlik bilgisini haiz cihazı çalınan, yağmalanan, cihazını kaybeden veya her ne suretle olursa olsun rızası dışında elinden çıkan kişiler, öncelikle cihazının elektronik haberleşme bağlantısının kesilmesi için Telekomünikasyon Kurumu Bilgi ve İhbar Merkezine başvurur.” hükmü gereğince kayıp ya da çalıntı telefonlar için yapılan taleplerin, zaman kaybı ve devletin maddi zarara uğratılmaması için Başkanlığımız yerine, bu konuda yetkili ve görevli mercii olan Telekomünikasyon Kurumu Bilgi ve İhbar Merkezine (444 9 777 – 0 312 232 23 23 Adres: Yeşilırmak Sk. No:16 Demirtepe 06430 ANKARA) yapılması gerekmektedir.
